SO – HAM
Największą inspiracją są dla mnie moje uczennice i uczniowie! Po wczorajszej wieczornej jodze, napisałam dziś:
So-ham: oddech jako naturalna mantra w jodze i medytacji
So-ham (czasem zapisywane jako So Hum) to jedna z podstawowych technik pranajamy i medytacji. Jest mostem między fizjologią oddechu a filozofią jogi. To naturalna mantra, która nie wymaga aktywnego powtarzania, a jej regularna praktyka może pomóc w uspokojeniu umysłu i odnalezieniu wewnętrznej równowagi
So-ham to sanskryckie wyrażenie, które można tłumaczyć jako „Ja jestem Tym” (Sah = To/On, Aham = Ja). W ujęciu filozoficznym wyraża jedność indywidualnej świadomości (Atman) z Uniwersalną Świadomością (Brahman)
W praktyce medytacyjnej So-ham jest też związane z naturalnym rytmem oddechu:
SO pojawia się przy wdechu
HAM przy wydechu
Dzięki temu mantra staje się czymś w rodzaju naturalnego, nieświadomego towarzysza oddechu
Ajapa Japa oznacza „powtarzanie bez powtarzania”. Chodzi o to, że mantra nie wymaga świadomego wymawiania, organizm „wymawia ją sam” wraz z każdym oddechem
Nie oznacza to, że dzieje się to w sensie dosłownym, raczej że praktyka uczy nas zauważania tego automatycznego rytmu oddechu i synchronizacji z nim uwagi. Oddech odbywa się średnio 20–25 tysięcy razy na dobę, a So-ham może towarzyszyć każdemu wdechowi i wydechowi w formie mentalnej, nie werbalnej
Praktyka polega więc na świadomym wsłuchiwaniu się w własny oddech, a nie na celowym generowaniu dźwięku. Pomaga to przenieść uwagę z bodźców zewnętrznych na wewnętrzny rytm życia i energię życiową, prana
Jak działa So-ham w praktyce?
Pranajama i medytacja
So-ham jest wygodnym punktem skupienia uwagi. Podczas praktyki wdech i wydech są spokojne, płynne i ciche; dźwięk mantry mentalizujemy, nie wypowiadamy na głos; uwaga podąża za oddechem, co stabilizuje umysł i ciało
Wpływ na ciało i umysł
Świadome wsłuchiwanie się w oddech i mentalizowanie So-ham może sprzyjać:
- spowolnieniu akcji serca
- obniżeniu napięcia mięśniowego
- aktywacji układu przywspółczulnego, odpowiedzialnego za relaks i regenerację
(Nb. miałam niebywałe szczęście! Gdy rodziłam swoje jedyne dziecko, SO-HAM pojawiło się u mnie spontanicznie, zamieniając poród w swoiste misterium!)
W Joga Sutrach Patańdżalego nie pojawia się termin So-ham. Sutry zalecają pranayamę jako kontrolę oddechu (JS II.49) i medytację na mantrze OM (JS I.27–28)
Mimo to So-ham jest zgodne z celami jogi Patańdżalego:
- może służyć jako obiekt koncentracji (dharana)
- sprzyja wyciszeniu myśli (citta vritti nirodha)
- wspiera poczucie jedności i harmonii (samadhi)
W praktyce So-ham jest częściej kojarzone z tradycjami hatha jogi i tantry, gdzie naturalny rytm oddechu i mantra są wykorzystywane jako codzienne narzędzie do medytacji
So-ham to prosta, a jednocześnie głęboka technika medytacyjna. Nie wymaga wysiłku ani specjalnych umiejętności, wystarczy wsłuchać się w swój oddech i obserwować jego naturalny rytm. Dzięki temu praktyka może przynieść spokój, stabilizację i poczucie jedności z własnym wnętrzem
To sposób, by codzienny oddech stał się mostem między ciałem a umysłem i by każdy wdech i wydech mogły przypominać: „Jestem Tym, czym jest życie”
Do zobaczenia na macie
Bodzia Matulaniec
JogaBo…warto!
